Polecamy


Co to jest kwas foliowy?

Kwas foliowy (nazywany także folanem, folacyną lub kwasem pteroiloglutaminowyrn) to witamina z grupy B (B9). Jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Występuje w naturze w postaci folianów. Nasz organizm nie potrafi go wytwarzać (jak np.: witaminy D3) i musi być on dostarczony z pożywienia bądź preparatów farmakologicznych. Kwas foliowy bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych – materiału genetycznego komórek i dlatego jest niezbędny w procesie wzrostu i rozmnażania. Jego obecność jest konieczna do powstawania w szpiku czerwonych krwinek, rozwoju i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Usprawnia pracę układu pokarmowego.

Gdzie można znaleźć kwas foliowy?

Produkty bogate w kwas foliowy:

  • drożdże piwne
  • pomarańcze, banany
  • fasola, soczewica, soja
  • zielone liściaste warzywa, zwłaszcza szpinak, sałata, natka pietruszki
  • szparagi, brukselka, brokuły, groszek
  • rzepa, buraki
  • ryż, jęczmień, pszenica i zarodki pszenicy
  • żółtka jaj,
  • wątróbka
  • orzeszki ziemne
  • sery

Czy sama dieta wystarczy?

Ułożenie racjonalnej, zdrowej diety pokrywającej całe zapotrzebowanie naszego organizmu na kwas foliowy jest w zasadzie niemożliwe. Dzieje się tak z kilku powodów:

  • kwas foliowy jest niezwykle „wrażliwą” witaminą, produkty tracą go podczas obróbki termicznej (gotowania, smażenia), a nawet pod wpływem światła słonecznego (50-70%).
  • niektóre bogate w kwas foliowy produkty nie są polecane w zdrowej diecie; zbyt kaloryczne i bogate w nasycone kwasy tłuszczowe (żółtko, sery, wątroba).
  • organizm nie przyswaja naturalnych folianów. Najpierw musi je rozłożyć do formy przyswajalnej przez jelita, czyli do... kwasu foliowego. W trakcie tej przeróbki tracimy niemal połowę folianów.

Dlatego powinniśmy sięgać po syntetyczne preparaty kwasu foliowego, które są przyswajalne w 100%.

Dlaczego potrzebujesz kwasu foliowego?

Prawidłowy poziom kwasu foliowego w organizmie jest ważny zwłaszcza dla przyszłych matek i ich nienarodzonych dzieci. Pomaga zapobiegać niedokrwistości (anemii) ciężarnych. Ginekolodzy zalecają zażywanie kwasu foliowego swoim pacjentkom planującym ciążę przede wszystkim z uwagi na jego znaczenie w profilaktyce wad cewy nerwowej u płodu (m.in.: bezmózgowia, rozszczepu kręgosłupa, przepuklin oponowo-rdzeniowych). Wady te powstają w pierwszych 4 tygodniach płodowego życia, kiedy kobieta nie wie, że doszło do poczęcia.

Ile kwasu foliowego potrzebujesz?

Każda kobieta, która planuje ciążę powinna przyjmować profilaktyczną dawkę kwasu foliowego tj. 0,4 mg/dziennie. Jeśli nawet nie planujesz ciąży (blisko połowa poczęć w Polsce jest nieplanowana), a współżyjesz, także powinnaś przyjmować kwas foliowy (w dawce 0,4 mg). Jeśli jesteś w ciąży dawkę uzgodnij ze swoim ginekologiem. Zwykle do końca pierwszego trymestru przyjmuje się kwas foliowy w dawce 0,4 - 1 mg/dziennie. Niekiedy zaleca się go także w drugim i trzecim trymestrze w ramach profilaktyki anemii. W rodzinach z obciążonym wywiadem, takich, w których urodziły się już dzieci z wadami cewy nerwowej - zaleca się zwiększenie dawki folanu do 4 mg/dziennie. Większa dawka kwasu foliowego potrzebna jest także przyszłej mamie przyjmującej leki przeciwpadaczkowe lub chorej na cukrzycę.

Nie tylko dla przyszłej mamy

O kwasie foliowym zwykło się mówić w kontekście planowania ciąży. To błąd, bo ta wyjątkowa witamina, pomaga zapobiegać m.in.:

  • niedokrwistości
  • miażdżycy
  • zawałowi serca
  • innym chorobom układu krążenia
  • niektórym nowotworom (m.in.: rakowi okrężnicy, gardła, jamy ustnej, piersi)

Bezpieczna dawka 0,4 mg dziennie jest zalecana każdemu, także mężczyznom.

Kwas foliowy bierze udział w powstawaniu „hormonów szczęścia” (substancji neurostymulacyjnych) serotoniny i no adrenaliny. Pierwsza – uspakaja, relaksuje, pomaga spokojnie zasnąć, wprawia w dobry nastrój, druga – napędza do działania, aktywizuje organizm. Pomaga zachować równowagę psychiczną i zapobiegać depresji. Na niedobór kwasu foliowego (poza wymienionymi wyżej) są narażone osoby palące papierosy, stosujące doustną antykoncepcję hormonalną oraz często opalające się (także w solarium).

Jakie mogą być skutki i objawy niedoboru kwasu foliowego?

Poza wymienionymi wyżej zaburzeniami rozwoju płodowego, u dorosłych i dzieci niedobór kwasu foliowego może powodować:

  • anemię megaloblastyczną (objawy: uczucie przemęczenia, kłopoty z koncentracją) zaburzenia psychofizyczne (lęki, stany depresyjne, uczucie niepokoju, bezsenność, kłopoty z pamięcią i koncentracją)
  • zaburzenia w obrębie układu pokarmowego (nudności, biegunka, brak apetytu, niedożywienia na skutek złego wchłaniania)
  • bóle głowy
  • „kołatania” serca
  • zahamowanie wzrostu u dzieci.
 
 

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.